एजेन्सी । दशकौंदेखिको अमेरिकी प्रतिबन्धले क्युबाको ऊर्जा पूर्वाधारलाई कमजोर बनाएको छ । जसले गर्दा टापुभरिका परिवारहरूलाई आधुनिक भान्सा त्याग्न र कोइलाले खाना पकाउने पुरानो परम्परालाई पुनर्जीवित गर्न बाध्य पारेको छ । हवानाको मारियानामा, ६२ वर्षीया कारिडाड अल्भारेजले आफ्ना श्रीमानसँग मिलेर एउटा सानो क्याफे चलाउँछिन् । तर ऊर्जा संकट गहिरिँदै जाँदा, उनलाई कोइलाले आगो बाल्ने सीप सिक्न बाध्य पारिएको छ । ‘म ६२ वर्षकी भएँ, र मेरो जीवनमा पहिलो पटक, इन्धन अभावका कारण कोइला प्रयोग गरेर खाना पकाउनु परेको छ । हामी धेरै कठिन समयबाट गुज्रिरहेका छौं । हामीसँग कोइला प्रयोग गर्नुको विकल्प छैन,’ उनले भनिन्। ‘अधिकतम दबाब र आर्थिक दमन’ को अमेरिकी नीतिले क्युबाको ऊर्जा प्रणालीलाई प्रत्यक्ष रूपमा लक्षित गरेको छ, बिजुलीको अभाव बढ्दो रूपमा गम्भीर हुँदै गइरहेको छ । बिजुलीबाट खाना पकाउन अभ्यस्त परिवारहरूका लागि, अप्रत्याशित ब्ल्याकआउटले खाना ढिलो हुन्छ, वा कहिलेकाहीँ कहिल्यै पकाउँदैन । त्यसैले धेरै भन्दा धेरै घरपरिवारहरू कोइलामा फर्किरहेका छन् । ‘मैले खाना पकाउँदै गर्दा बिजुली गयो भने, हामी कोइलामा जान्छौं। बिजुली यति अविश्वसनीय भएकोले, हामीले दिनको दुई पटक मात्र खाना खानुपर्छ,’ उनले भनिन् । लेक्सर ब्रिजुएला दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि कोइला बनाउँदै आएका छन् । अब, उनी प्रायः एकैचोटि तीनवटा ब्याच चलाउँछन् र अझै पनि माग पूरा गर्न सक्दैनन्। कोइला उत्पादन कठिन काम भए पनि, मागमा हालैको वृद्धिले उनको कडा परिश्रम अन्ततः फलदायी हुँदैछ भन्ने बुझाउँछ । अमेरिकी दबाब अभियानले बिजुली निसासिएको मात्र होइन, इन्धन आयात पनि बन्द गरेको छ, जसले गर्दा ग्यास क्यानिस्टरहरूको ढुवानी र रिफिलिङमा अवरोध पुगेको छ। पहिले ग्यासमा भर परेका परिवारहरू पनि अब कोइलाको खोजीमा छन् ।-सीसीटीभीप्लस